الف صاد

با اعلام نتایج کنکور در مقاطع تحصیلی مختلف، ماه مهر سر آغاز راه جدیدی است که در زندگی بسیاری از دختران اتفاق افتاده تا آینده خود را رغم بزنند.

دختران نقشی فعال در زندگی خانوادگی یا اجتماعی دارند و می‌توانند تأثیر زیادی در ساخت یا سوخت بنیان‌های خانواده و اجتماع داشته باشند. در ایران پس از انقلاب با تغییر نظام و تغییر نگاه به زن، توجه بیشتری به حقوق زنان و دختران شد و امکان بیشتری برای حضور دختران در اجتماع به وجود آمد تحصیلات دختران بعد از رایگان شدن در ایران، به‌مرور و با پذیرش فرهنگی جامعه مبنی بر تحصیل دختران، همواره روندی رو به رشد داشته است. که نشان از تمایل دختران برای طی مدارج دانشگاهی است.

حال با توجه به این آمار ورود دختران به دانشگاه و سپس تقاضا برای وارد شدن به بازار کار و نیاز به استقلال اقتصادی از سوی دختران و ایجاد آسیب‌هایی در جامعه آنچه مسئله است، نه ورود دختران به دانشگاه وافزایش تحصیلات، بلکه حضور آنان در بازار کار رسمی و تخصصی و فعالیت اقتصادی آنان برای کسب استقلال اقتصادی است.

 در تحصیل بانوان با انگیزه استقلال اقتصادی دو مهم را می توان در نظر گرفت اینکه پس از تحصیلات یا وارد بازار کار می شوند و از نظر مالی مستقل می شوند، یا اینکه وارد بازار کار نمی شوند و با بحث بیکاری مواجه می شوند؛ و سوال ما در این یاداشت این است که تحصیل بانوان به انگیزه اقتصادی چه پیامد هایی خواهد شد؟

ازآنجایی که جامعه ایران بر اساس نظام اسلامی است و در دیدگاه اسلام تحصیل برای بانوان همان اهمیت را دارد که برای مردها دارد و تحصیل یکی از عوامل سازنده و مهم زندگی در شکل‌های مختلف آن است که سبب پرورش استعدادها و توانایی‌های فرد می‌گردد اما مشکل از جایی آغاز می شود که هدف تحصیل تغییر یا رشد فردی نباشد بلکه وسیله‌ای برای دست یافتن به هدف دیگر قرار گیرد،  اینجاست که اگرچه تأثیرات خود را ازنظر اجتماعی و فردی بر شخص می‌گذارد از مسیر اصلی خود خارج می‌شود یکی از اهدافی که برای تحصیلات دختران مطرح می‌کنند استقلال اقتصادی در آینده‌ای نزدیک است این هدف را خانواده و جامعه نیز از فرد با تحصیلات بالا انتظار دارند و به‌عنوان یک امر مهم در میان اهداف و انگیزه‌ها بر بانوان تحمیل می‌کند.

این انتظار و انگیزه باعث افزایش حضور دختران در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی و تمایل به داشتن تحصیلات عالیه می شود که طی سال های اخیر در ایران رشد قابل‌توجهی داشته و در کنار استقلال اقتصادی بعد از تحصیلات انگیزه‌های دیگری مثل استقلال‌طلبی، رشد فردی، کسب درآمد، حضور فعال در جامعه و به‌طورکلی دستیابی به منابع قدرت و ثروت نیز باعث تمایل به تحصیلات در بین دختران شده است.

حال با توجه به این مقدمه اگر بانوان بعد از تحصیلات وارد بازار کار شوند و ازنظر اقتصادی استقلال پیدا کنند هم به نفع و هم به ضرر دختران خواهد بود و این بسته به این است که از چه منظری به آن نگاه کنیم دارد آیا نگاه ما  نگاهی آسیب شناسانه و یا نگاهی فرصت‌طلبانه به این مقوله است.

آنچه مسلم است، استقلال اقتصادی بانوان یک ظرفیت برای پیشرفت جامعه است زیرا بانوان نیمی از جمعیت فعال کشور را تشکیل می دهند و مطمئناً تأثیر فراوانی در بهبود و ارتقای رشد و توسعه اقتصادی ایفا خواهند کرد و همچنین در خانواده امروزه با توجه به مشکلات اقتصادی می‌توانند نقش پررنگی در کاهش بار اقتصادی خانواده داشته باشند اگرچه در اسلام تأمین معاش را بر عهده مردان گذاشته و این دغدغه برای بانوان را آسیب‌زا می‌داند.

اما مشکل درست از جایی شروع می‌شود که نقش دختران در معادله اشتغال برای کسب استقلال اقتصادی گم می‌شود و یا دچار تغییر می‌شود و به دلیل همین عدم شناخت درست نقش بانوان و تعریف صحیح شغلی او با توجه به ویژگی های ذاتی در بازار کار، امروزه شاهد فشار مضاعف بر زنان هستیم.

توجه داشته باشید که ما مخالف اشتغال بانوان و کسب تحصیلات نیستیم زیرا بعضی از مشاغل نیازمند حضور بانوان است و از سویی اسلام استقلال مالی بانوان را امری مهم می‌داند و در مورد آن سخن می گوید اما اگر این استقلال اقتصادی نقش مادری و همسری را دچار تغییر کند مشکل ساز می‌شود.

امروزه دختران آینده خود را در کسب استقلال مالی می‌بینند و ساده‌ترین و در دسترس ترین راه برای دستیابی به این مهم  تحصیلات است که می‌توان هم موقعیت اجتماعی و هم موقعیت اقتصادی را با آن کسب کنند.

پذيرش بيش از 60 درصدي بانوان در دانشگاه‌ها خود گواه اين مدعاست؛ اما اتفاقي که پس از اتمام تحصيلات می‌افتد کاملاً با آنچه پیش از آن تصور می شود متفاوت است، چراکه نرخ بيکاري در ميان بانوان تحصیل‌کرده به‌صورت قابل‌توجهی در حال افزايش و آمار اشتغال اين قشر در جامعه نگران‌کننده است.

بانوان فارغ‌التحصیل دانشگاه‌ها پس از مدتی تحمل بیکاری یا مجبور می‌شوند به مشاغلی غیر از رشته تحصیلی خود وارد شوند که قاعدتاً علاقه‌ای نیز پشت سر آن نیست و این مسئله می‌تواند تأثیر مستقیم در زندگی فردی و خانوادگی و اجتماعی، آن‌ها داشته باشد و موجب افسردگی و احساس نابرابری در آن‌ها شود یا اینکه برای فرار موقت از بیکاری دوباره راه ادامه تحصیل را در پیش بگیرند تا از این طریق بتوانند بهانه‌ای برای طی شدن دوره دیگری از بیکاری در زندگی خود بیابند.

و از سویی تحصیلات دانشگاهی باعث افزایش سن ازدواج و تجرد قطعی دختران می‌شود و پس از اتمام تحصیلات توقعات آن‌ها برای زندگی مشترک بالا می‌رود.

کسب درآمد و استقلال یافتن به هر قیمتی بدون در نظر گرفتن شرایط جسمی و روحی باعث آسیب‌های مختلفی از منظر اجتماعی و خانوادگی به دختران می‌شود.

حتی اگر بانوان متأهل هم باشند تورم اقتصادی و کاهش قدرت خرید خانواده‌ها، بانوان را در شرایط کنونی ناگزیر از ورود به بازار می‌کند. آنان همزمان با وظایف چندگانه خانه‌داری و بچه‌داری کار بیرون را نیز عموماً به‌تنهایی تقبل می‌کنند که فشار فراوانی را بر آنان تحمیل می‌کند، ضمن آنکه باوجود تمامی این مشکلات در بازار کار هم با شرایط نامساعد زیادی مواجه هستند.

در مجموع تحصیل با انگیزه اقتصادی برای بانوان یکی از معضل های اجتماعی است و از اهمیت مضاعفی برخوردار است هم باعث ارتقا و رشد فردی و اجتماعی می شود و از سویی باعث مشکلات فراوانی برای بانوان خواهد شد.


الهام صباحی/کارشناس ارشد تعلیم و تربیت اسلامی

انتهای پیام/

انتشار در سایت اترک نیوز

 http://atraknews.com/new.aspx?id=47585

موافقین ۱ مخالفین ۰ ۹۴/۰۶/۲۱
الهام صباحی

نظرات  (۲)

۲۸ دی ۹۴ ، ۱۲:۰۶ صحبتِ جانانه
سلام

بسیار عالی
پاسخ:
خواهش میکنم 
۰۷ مهر ۹۴ ، ۱۱:۱۸ شبکه اشتراک لینک توبنویس
سلام
خداقوت
مطلب شما در شبکه اشتراک لینک توبنویس درج گردید.
 
http://tobenvis.com/Default.aspx?topicId=25826

هدیه توبنویس به شما وبلاگنویس گرامی :

امام باقر علیه السلام فرمودند:
عَالِمٌ یُنْتَفَعُ بِعِلْمِهِ خَیْرٌ مِنْ سَبْعِیْنَ اَلْفَ عَابِد؛

عالمی که مردم از علم او بهره بگیرند، از هفتاد هزار عابد بهتر است.
بحارالأنوار، ج 75، ص 173

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی